يسطو على البحر سطر من تموجه * للناظرين و بدر ليس يلتقط يفوح زهر حديثى عن شذا ادبى * كما يفوح بريا عطره السفط لكنكم معشر لا در درهم * سيان عندهم التصحيح و الغلط خابت قوافل آمالي بساحتكم * كما يخيب براس الاقرع المشط 177 ) مولانا السيد محمد بن حيدر نجم الدّين العاملى : « 1 » از افاضل زمان و اتقياى دوران بود . در امل الآمل مسطور است كه : « سيد محمد بن حيدر مذكور ، فاضل صالح و اديب و شاعر و معاصر من است . در مكهء معظمه توطن دارد » . انتهى . 178 ) ملا عزيز الله بن آخوند ملا محمد تقى المجلسى الاصفهانى [ - 1074 ه ق ] : « 2 » از اكبر اولاد آخوند ملا محمد تقى مجلسى - عليه الرحمة - بوده چنانچه در رسالهء سلسله نسب ملا حيدر على مجلسى مذكور است كه آخوند مرحوم را سه پسر به حد كمال رسيدند : اكبر اولادش ملا عزيز الله نام داشت كه جد سوم ملا حيدر على مذكور بود و حاوى كمالات بسيار ، و در تهذيب اخلاق ، يگانهء روزگار بود ، و حواشى بر كتاب مدارك و بر كتاب من لا يحضره الفقيه نوشته و در علم انشا قليل النظير ، و انشاى وقايع روم از تصانيف او مشهور است ، و در فرزندان او اهل علم و كمال بسيار بوده‌اند . آقا احمد بهبهانى در مرآة الاحوال جهان‌نما ملاى موصوف را به اين عنوان ستوده و گفته : « فاضل لبيب و عارف اديب ، جامع الفضائل ، مولانا عزيز الله فرزند اكبر آخوند - عليهما الرحمة - حاوى كمالات بسيار در تهذيب اخلاق و يگانهء روزگار است . در خدمت والد علامهء خود و ديگر علماى عظام استفادهء علوم دينيه نموده است و حواشى چند بر مدارك و تهذيب دارند ، و در انشا قليل النظير بوده انشاى وقايع روم آن بزرگوار مشهور است . قلم را طاقت بيان حسن خلق و تقدس و زهد و صلاح و فضائل ايشان نيست و مع ذلك مستجاب‌الدعوه ربنا آتنا فى الدنيا حسنة و فى الآخرة حسنة بوده‌اند . در تمول دنيوى تالى ميرزا محمد تقى تاجر عباس‌آبادى مشهور بوده است . از ايشان يك فرزند عالىجناب مقدس القاب ، فاضل نحرير ، ميرزا محمد كاظم - عليه الرحمة - است كه در جميع مراتب ، تالى

--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 529 ، امل الآمل ، ج 1 ، ص 160 . ( 2 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 366 ، مرآة الاحوال ، سلسله نسب .